| ...Neden ´tek parti´ye geçilmiştir?.. |
 |
 |
| Yazar Yönetici | |||
| Cumartesi, 27 Aralık 2008 23:10 | |||
|
11 - “...Neden ´tek parti´ye geçilmiÅŸtir?..”... Canım, tabii elbette hatırlayacaksınız; Ä°smet PaÅŸa, Gâzi 'yle kendisini mukayese ederken, ÅŸöyle demiÅŸtir: ''...O, bir ÅŸeyde yüzde on baÅŸarı ÅŸansı görse, o iÅŸe girerdi; oysa ben, bir ÅŸeyde yüzde on baÅŸarısızlık ihtimâli görsem, girmem!..'' Sizi bilemem ama, bana göre 'tespit' doÄŸrudur; doÄŸrudur da, sonuçları neler olmuÅŸtur? Önce doÄŸruluÄŸun tespiti: Gâzi , baÅŸarı ihtimali yüzde 10'dan bile düÅŸük, Millî Mücâdele 'ye gözünü kırpmadan girmiÅŸ; neticede, yüzde yüz baÅŸarıyla çıkmıştır; kaç türlü ihanete, hesapsız dalavereye, her türlü maddî imkânsızlığa raÄŸmen! Ä°smet PaÅŸa , yüzde on dahi baÅŸarı ihtimâli görmediÄŸi için olacak; devletin başına geçer geçmez, Gâzi 'nin ilke ve uygulamasını terk etmiÅŸ; buna mukâbil, yüzde seksen baÅŸarı ihtimâli görmüÅŸ olacak ki, paldır küldür girdiÄŸi Batı 'yla ittifak Türkiye 'yi, -hepimizin gördüÄŸü gibi,- içinde çırpındığı çıkmaza getirip bırakmıştır. Kararı siz verin! Basit bir mukayese Gâzi riske girerdi, riske girmekten korkmaz, belki biraz da hoÅŸlanırdı; örnek çok, sadece bir ikisine dokunup geçelim; a/ Üzerinde Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Hey'eti Temsiliye Riyâseti nden baÅŸka unvan ve selâhiyet olmadığı halde; Ä°ngilizler 16 Mart 1335' te Meclis-i Mebûsan 'ı basıp, meb'usları derdest ederek, BekiraÄŸa KoÄŸuÅŸu' na tıkınca; derhal, Anadolu 'daki 'bütün Ä°ngiliz zâbitlerinin tutuklanması' 'tâmimini yapmış' ; yaygın bir iÅŸgal ihtimaline karşı, Ankara/Ä°stanbul demiryolu hattındaki 'bütün köprülerin atılmasını' emretmiÅŸti. b/ Malûm ve mâhut 'Menemen Hadisesi' nin zuhurunda, Mustafa Fehmi Kubilay 'ın ÅŸehit edildiÄŸini öÄŸrenir öÄŸrenmez; dudaklarından dökülen ilk emrin: ''-...Derhal Menemen 'i topa tutunuz!'' olduÄŸu bilinmektedir. Buna mukâbil, General Pangalos 'un Kütahya/ EskiÅŸehir taarruzunda, kumandasındaki birlikler yenilgiye uÄŸrayıp; son derece müÅŸkül bir vaziyete düÅŸtükleri halde, Ä°smet PaÅŸa , orduyu kurtarmak için verilmesi zorunlu Kızılırmak Kavsi içine ric'at (geri çekilme) emrini, bir türlü veremiyordu; onun yerine Gâzi vermiÅŸtir. Ä°yi de, bu mukâyese neden? Ä°ç ve dış nedenler Gâzi, Müdafaa-i Hukuk 'un ilk kumandanlarıyla, bir askeri yönetim (cunta) örgütleyerek, KurtuluÅŸ Savaşı 'nı pekâlâ yürütebilecek iken; neden son derece zor ve zahmetli olan 'kongreler' yolunu seçmiÅŸti? Çünkü hedefi Cumhuriyet , aracı Demokrasi 'dir; nitekim, barış olunca, rejimi muhalefetsiz bırakmamak için, türlü çareye baÅŸvurmuÅŸ (Kadro Hareketi', Terakkiperver'lere müsamaha, Serbest Fırka, vs.) ; daha sonra, Ä°smet PaÅŸa/Recep Peker ikilisinin örgütledikleri totaliterlik teÅŸebbüsüne (1935 CHP Program ve TüzüÄŸü) aynı sebepten karşı çıkmıştı. Böyle bir liderin, birdenbire yön deÄŸiÅŸtirip Takrir-i Sükûn Kanunu 'yla, ülkeyi 'tek parti' düzenine sokmasını, nasıl açıklarsınız? Bunun bir iç nedeni var, bir dış nedeni - ki ikisi birbirini tamamlıyor: Önce isterseniz, dış nedene bir göz atalım: SavaÅŸ sona erdiÄŸi andan itibaren, Emperyalist Sistem ; yeni rejimi sarsmak, zora sokmak, kendi yandaÅŸlarının eline geçirmek için, elinden geleni yapmıştı: Önce iç isyanlar, sonra Cumhuriyet'i engelleme teÅŸebbüsü; bu arada, 'Açık Kapı Siyaseti 'ni kabul ettirebilmek, Musul 'a el koymak için Åžeyh Sait ve Nastûrî Ä°syanları ; hepsinin üstüne tüy diken, Ä°zmir Suikastı TeÅŸebbüsü! Sistem 'in içine düÅŸtüÄŸü 1929 Ekonomik Bunalımı, Türkiye 'nin, zaten çok zayıf devraldığı Ekonomisi 'ni, ciddi surette sarsmıştı. Ege Bölgesi , 'komprador' ecnebi ÅŸirketlerin geri çekilmesi, bir de 'Mübâdiller' yüzünden, bunalıyordu. Cumhuriyet Hükümeti , kısıtlı imkânlarıyla, zorlukların üstesinden gelemiyor. Medeniyet Zirvesi sayılan Avrupa 'da, Cumhuriyet ve Demokrasi gözden düÅŸmüÅŸ; ardı ardına, totaliter (tek partili) yönetimler kurulmaya baÅŸlamıştı; öyle ki, on yıl sonra kıt'ada sadece üç demokrasi kalacaktı: Ä°ngiltere, Fransa, Ä°sviçre! Geri kalanlar, kapısını Sovyetler 'in açtığı, FaÅŸist ve Naziler 'in yozlaÅŸtırarak izlediÄŸi, tek partili sistemi benimsemiÅŸti. Takrir-i Sükûn Kanunu bu koÅŸullar altında çıkarıldı; Gâzi, diktatörlük heveslisi olduÄŸundan deÄŸil!.. Salih Bozok'un tanıklığı Ä°smet PaÅŸa , daha Kadro Hareketi 'nden hoÅŸnutsuzdur; Kadrocular, Fırka Kâtib-i Umumisi Recep Bey (Peker) 'in, alenen ve resmen, ''Onlar da kim oluyor? Fırkanın fikriyatını yapmak bize aittir!'' dediÄŸi malûm. Serbest Fırka 'dan itibaren, Ä°smet PaÅŸa 'nın da, 'muÄŸber' göründüÄŸü, bir hakikat; bakar mısınız, Gâzi 'nin kıdemli yâveri, Salih Bey (Bozok) ne diyor: ''Kanaatimce Ä°smet PaÅŸa, Serbest Fırka'nın teÅŸkilinden itibaren, Atatürk'e karşı bir iÄŸbirar ve infiâl hâsıl etmiÅŸti.(...) O zamanlar bir müddet için Atatürk'ün lâkayt ve sâkin görünmesinin, (yâni, 'müsâmaha ile karşılamasının) Ä°smet PaÅŸa'nın canını sıktığına, hiç ÅŸüphe etmiyorum. Fakat Atatürk'e göstermek istemedikleri, teessür ve infiâllerini; zaman zaman, etraflarında bulunanlara izhardan, kendilerini men edemiyorlardı...'' ( Can Dündar /Yaveri Atatürk'ü Anlatıyor', s. 127, DoÄŸan Kitap. Nisan 2001.) Galiba, 'tek parti' , Gâzi için bir 'zorunluluk' ; aslında özenen, Ä°smet PaÅŸa! Cumhuriyet, 14.03.2005
|